Giydirme Cephe
Genellikle birbirine bağlanmış ve binanın taşıyıcı yapısına ankraj ile tutturulmuş ve bir hacmin etrafını çepeçevre saran, hafif, sürekli kendi başına veya bina ile birlikte bir dış duvarın tüm fonksiyonlarını yerine getirirken yapının yük taşıma özelliklerinin hiçbirine sahip olmayan bir örtü oluşturacak şekilde araları doldurulmuş yatay ve düşey yapı elemanlarının tümü.
(TS EN 13830)
Bu standard, bina cephesine düşey konumda yerleştirilenden başlayarak, düşeyle 15°‘lik açı yapacak konumda
yerleştirilene kadar olan giydirme cephelere uygulanır. Bina cephesinde, giydirme cephe içerisinde bulunacak eğimli cam kısmı tutacak elemanlar da bulunabilir. Giydirme cepheler, imalât yerinde her bakımdan tamamlanabilen mamuller değil, ancak şantiyede birleştirildiğinde tamamlanmış mamuller hâline gelen, bileşen ve/veya ön yapımlı birimlerden serilerdir. Bu standard giydirme cephelerin kaplamalar, açılır kapanır
kısımlar ve damlalıklar dâhil olmak üzere tamamına uygulanır.
Çubuk sistem
Ön yapımlı, ışık geçirmeyen ve/veya yarı saydam dolgu panellerini taşıyan, yerinde monte edilen taşıyıcı hafif bileşenlerden oluşan iskelet.
Panel sistem
Ön montajlı, birbirine geçebilen, bir veya birden fazla kat yüksekliğinde olan ve dolgu panelleriyle birlikte hazır modüller.
Modüler sistem
Ön montajlı, birbirine geçebilen, katın bir bölümü yükseklikte olan ve dolgu panelleriyle birlikte hazır modüller.
Giydirme cephe sistemi
Bir binaya daha sonra monte edilecek bir giydirme cephe montaj takımı oluşturulabilecek bileşenlerin tümü. Bir veya birden fazla farklı montaj takımı oluşturulabilir.
Giydirme cephe montaj takımı
Bir binaya monte edildiğinde giydirme cephe oluşturan bileşenlerin veya ön yapımlı birimlerin tümü.
Giydirme Cepheler için Gerekli özellikler Rüzgâr yüküne karşı direnç
Giydirme cephe, EN 12179’a göre deneye tâbi tutulduğunda, kullanılabilirlik için beyan edilen hem pozitif hem de negatif rüzgâr yüklerine karşı koyabilecek kadar rijit olmalıdır. Beyan edilen bu rüzgâr yükleri, EN 12179’a
göre yapılan deney sonucunda elde edilir.
Beyan edilen bu rüzgâr yükleri altında, giydirme cephenin taşıyıcı elemanlarının ön yüzlerinde meydana gelen en büyük sehim L/200 veya 15 mm’den hangisi küçükse o değeri aşmamalıdır. Bu sehim, EN 13116’ya uygun
olarak giydirme cephe taşıyıcı elemanlarının binanın taşıyıcı sistemine mesnetlendiği veya ankrajlandığı noktalar arasında ölçülür.
Zatî ağırlık
Giydirme cephe kendi ağırlığını ve varsa orijinal tasarımda yer alan ilâve parçaları da taşımaya yeterli olmalıdır. Zati ağırlık, EN 1991-1-1’e göre belirlenmelidir. Ana yatay taşıyıcı elemanlardan herhangi birinde düşey yüklerden dolayı oluşacak en büyük sehim L/500 veya 3 mm’den hangisi küçükse o değeri aşmamalıdır.
Çarpmaya karşı direnç
Özel olarak gerekliliği belirtilmişse, deneyler EN 12600:2002, Madde 5’e göre yapılmalıdır. Deney sonuçları prEN 14019’a göre sınıflandırılmalıdır. Camların da çarpmaya karşı dirençli olması isteniyorsa, bu mamuller EN 12600’e uygun olmalıdır.
Hava geçirgenliği
EN 12153’e göre bir hava geçirgenliği deneyi uygulanmalıdır. Sonuçlar EN 12152’ye uygun olarak ifade edilmelidir.
Su Sızdırmazlık
EN 12155’e göre bir su sızdırmazlık deneyi uygulanmalıdır. Sonuçlar EN 12154’e uygun olarak ifade edilmelidir.
Su sızdırmazlık için kullanım yerinde yapılan deneyler; Özel olarak gerekliliği belirtilmişse, su sızdırmazlık için kullanım yerinde yapılan deneyler EN 13051’e uygun olmalıdır.
Hava ile iletilen sese karşı yalıtım
Özel olarak gerekliliği belirtilmişse, ses yalıtımı indeksi, EN ISO 140-3’e göre yapılan deney yoluyla tayin edilmelidir. Deney sonuçları EN ISO 717-1’e göre değerlendirilmelidir.
Isı iletkenliği
Giydirme cephelerin ısı iletkenliğinin değerlendirilme / hesaplanma yöntemi ve uygun deney metotları prEN 13947’de tarif edilmiştir.
Yangına direnç
Özel olarak gerekliliği belirtilmişse, yangına direnç sınıfı prEN 13501-2’ye göre belirlenmelidir.
Yangına karşı tepki
Özel olarak gerekliliği belirtilmişse, yangına tepki sınıfı prEN 13501-1’e göre belirlenmelidir.
Yangın yayılması
Özel olarak gerekliliği belirtilmişse, yangının veya dumanın, giydirme cephenin her katta kat döşemesine bağlandığı noktalardaki boşluklardan geçmesini önlemek amacıyla giydirme cephe içerisinde, yangın ve duman
durdurucuları bulunmalıdır.
Dayanıklılık
Giydirme cephenin herhangi bir özelliği ile ilgili olarak gösterdiği performansın sürekliliği deneylerle belirlenemez, ancak bileşen ve cephe kaplama malzemelerinin o konudaki teknolojinin ulaştığı en yüksek seviyeye
uygunluğuna veya varsa bu tür malzeme veya kaplamalarla ilgili Avrupa teknik şartnamelerine uygunluğuna göre ifade edilir.
Su buharı geçirgenliği
Bu konuya ilişkin Avrupa standardına uygun olan buhar kontrol katmanlarının oluşturulmasında binanın belirtilen hidro-ısıl durumu göz önüne alınmalıdır.
Eş potansiyellik
Özel olarak gerekliliği belirtilmişse, giydirme cephe bileşenlerindeki metal parçalar binanın toprak hattı ile eş potansiyel bir bağ sağlanması amacıyla binanın taşıyıcı sistemine mekanik olarak birleştirilmelidir. Bu, yükseklikleri 25 metreden büyük olan binalara monte edilen, esas olarak metalden inşa edilmiş tüm giydirme cepheler için gereklidir. Ek A’ya göre deneye tâbi tutulduğunda, giydirme cephenin bağlantısındaki elektrik direnci 10 Ω‘u geçmemelidir.
Sismik etkiye direnç
Özel olarak gerekliliği belirtilmişse, sismik etkiye direnç, giydirme cephenin kullanıldığı yerdeki teknik şartnamelere veya diğer hükümlere göre hesaplanmalıdır.
Isıl şok direnci
Isıl şoka dirençli cam gerektiğine karar verildiğinde uygun Avrupa standardına göre güçlendirilmiş veya pekleştirilmiş cam seçilmelidir.
Bina hareketleri ve ısıl hareketler
Giydirme cephe, bileşenlerinde herhangi bir hasar veya performansında herhangi bir azalma meydana gelmeksizin ısıl ve belirtilen bina hareketlerini karşılayacak şekilde tasarlanmalıdır.
Hareketli yatay yüklere karşı direnç
Giydirme cephe, EN 1991-1-1’de belirtilen eşik yüksekliğine etki eden hareketli yatay yüklere direnç gösterebilmelidir.
Açık Hava Etkilerine Karşı Direnç Deneyleri
Tüm deneyler kesinlikle aşağıdaki sıralama ile gerçekleştirilmelidir:
a) Hava geçirgenliği, sınıflandırma için,
b) Su sızdırmazlık, statik basınç altında, sınıflandırma için,
c) Rüzgâr yüküne karşı direnç – kullanılabilirlik,
d) Hava geçirgenliği – rüzgâr direnci sınıflandırmasını tasdik için tekrar,
e) Su sızdırmazlık – su sızdırmazlık sınıflandırmasını tasdik için tekrar,
f) Rüzgâr yüküne karşı direnç, artırılmış rüzgâr yüküne direnç deneyi – güvenlik.
Özel olarak gerekliliği belirtilmişse, deney kademeleri a-e tamamlandıktan sonra, ENV 13050’ye uygun olarak, dinamik rüzgâr koşulları altında ek bir su sızdırmazlık deneyi gerçekleştirilebilir.
Deney raporu
Her başlangıç deneyi ve sonraki deneylerde ve/veya hesaplamada bu standarda uygun olarak bir rapor hazırlanan rapor aşağıdaki hususlarla ilgili bilgileri eksiksiz olarak içermelidir;
– Mamulün tanımı,
– Deney numunesi,
– Yapım sistemi tipi / tipleri,
– Profille ilgili gerekli bilgiler,
– Malzemelerin menşeî, tipi / tipleri,
– İmalât tarihi / tarihleri (biliniyorsa),
– Numunelerin ölçekli çizimleri,
– İmalâtçı veya mamul tedarikçisi,
– Deney lâboratuvarı,
– Deney metodu ve cihazlar,
– Beyan edilen sınıflandırma değerlerini içeren deney sonuçları.
Fabrika İmalât Kontrolü
Rapor edilen mamul performans özelliklerinin sürekli sağlandığını garanti Etmek amacıyla imalâtçı tarafından uygulanan kontroldür. İmalâtçı, fabrika imalât kontrolünün gerçekleştirilmesinden sorumludur. İmalât kontrol
hususları aşağıdaki işlemlerin tamamını veya bir kısmını kapsamalıdır;
– Ham maddelerin ve bileşenlerin belirlenmesi ve doğrulanması,
– İmalât esnasında, imalâtçının imalât kontrol sistemine göre belirlenmiş bir sıklıkla gerçekleştirilecek kontroller ve deneyler,
– İmalâtı tamamlanmış mamuller/bileşenler üzerinde, imalâtçının imalât kontrol sistemine göre belirlenmiş bir sıklıkla gerçekleştirilecek doğrulamalar ve deneyler,
– Uygun olmama durumları/düzeltici eylemlerin tarifi.
İmalât kontrolü Sonuçları
Fabrika imalât kontrolü sonuçları kaydedilmeli, değerlendirilmeli ve saklanmalıdır. Bu kayıtlar en az aşağıdaki bilgileri içermelidir;
– Mamulün tanıtımı,
– Deney metodu,
– İmalâtın tamamlandığı tarih ve mamulün tâbi tutulduğu deneylerin tarihi,
– Deney sonuçları ve gerekli ise sonuca ilişkin kriter ile karşılaştırma,
– Fabrika imalât kontrolünden sorumlu kişinin imzası,
– Kayıtlar beş yıl boyunca bozulmayacak şekilde saklanmalı yetkili kurum tarafından yapılacak inceleme için hazır tutulmalıdır.
işaretleme ve Etiketleme
İmalât kontrol safhasının tamamlanmasının ardından, mamulle birlikte verilecek bilgi dokümanına işaret ve etiket iliştirilmelidir. Bu işaretleme ve etiketleme, mamulün, şağıdakileri içeren ayrıntılı bir Tanımını içermelidir:
– İmalâtçının ismi veya tanıtıcı işareti,
– Giydirme cephe özelliklerinin sınıflandırması,
– İmalât yılı.
Giydirme cephe bileşenlerinin ayrıca işaretlenmesi ve etiketlenmesi gerekmez.
Bakım
Giydirme cephenin öngörülen kullanım ömrünü tamamlayabilmesi için düzenli temizlik ve bakım yapılmalıdır. Bölge ve bölgeye ilişkin açık hava koşulları ile birlikte malzemeler ve giydirme cephe sistemi içinde yer alan
yüzey kaplamaları bu temizlik ve bakım muayene sıklığı üzerinde büyük etki gösterecektir. Bu işlemin gerektiği şekilde yerine getirilememesi, malzemelerin, bileşenlerin ve yüzey kaplamalarının ömrünü önemli derecede
kısaltabilir. Projeye özgü olarak aşağıda verilenleri içeren bir metot beyanı hazırlanmalıdır:
– Rutin bakım, temizlik, uygun temizlik malzemeleri ve hareketli parçalardaki yağlama/ayarlama hakkında özel tavsiyeler;
– Hasar görmüş veya eskimiş bileşenlerin/mimarî ayrıntıların değiştirilmesi için işlemler (usuller)
Giydirme cephenin bakımında kullanılan erişim sistemi, ilgili güvenlik standardlarına uygun olmalı ve giydirme cephenin kullanımdaki performansının olumsuz yönde etkilemeden, güvenli şekilde taşıyabileceğinden büyük kuvvetler oluşturmasına izin verilmemelidir.